zorunlu askerlik 2

ASKERLİK & DEĞİŞEN İSTİHDAM MANTIĞI

Kendince değişen bir alışkanlığımdan bahsedeceğim.

2016 öncesi bir genç istihdamı sağlayacağımda erkek adaylarda aradığım ilk kriterlerden biri adayın askerlik görevini yerine getirip getirmediğiydi. Aday askerliğini yapmamışsa ya davet etmez; davet edersem de önce askerliğini yapmasını önerirdim.

2016 sonrası dönemde ise coğrafyamızda yaşanmakta olan ve kısmen içerisinde bulunduğumuz savaş sebebiyle bazı gençlerin askerliğini ötelediklerini ya da bedelli askerliğin çıkmasını beklediklerini gözlemledim.

Benim üniversiteden mezun olduğum dönemde gençlerin üniversite sonrası hemen askere gitmeleri akıllılık olarak takdir kazanırken, şuanda ailelerin de genç arkadaşlarımıza askerliği erteleme önerilerinde bulunduğunu görüyorum.

Tabii ki bir adayın askerlik görevini yerine getirmiş ve tam anlamıyla işine odak bir haldeyken istihdam edilmesi ilk tercihimiz ama değişen bu duruma neden uyum sağlamamız gerektiğini örneklendirmeye çalışacağım.

2016 öncesi dönemde benim gibi üniversite sonrası askerlik görevini yerine getiren kişi sayısı kadar, direk iş hayatına atılmayı tercih eden arkadaşlarımızda vardı. İşletmelerde askerlik yapan çalışan istihdam etmek istediklerinde bu %50’lik dilimden tercih yapıyorlardı.

Şimdi ise bahsettiğim değişimden dolayı -bu konuda ısrarcı olan işletmeler- belki de %20’lik %30’luk bir dilimden tercihlerini yapmak zorunda kalıyorlar.

 

Ben kendi istihdam politikam ile ilgili nasıl bir değişiklik yaptım?

İlk olarak mümkün olduğunca fazla adayla tanışmak isteyen ben için yukarıdaki örnekte bahsettiğim daralma kabul edilemez.

Kendimce esneklik yarattığım nokta şu oldu.

Şuanda hizmet verdiğim sektördeki işi öğrenme sürelerinin uzunluğu sebebiyle, eğer aday gerçekten umut vaat ediyor ise 3-4 sene tecili bulunanları istihdam etme konusunda endişe yaşamıyorum ki daha önceden İSTİHDAMDA MAYIS BEREKETİ! yazımda da belirttiğim gibi şu anda iş arayan yetenek havuzu çok zengin ve şanslı bir dönemdeyiz. Daha kısa süreli çalışmalarda çalışanın kapasitesi net olarak ölçülemediğinden vereceği katkıda sorgulanabilir bir hal alabilir.

Askerlik hakkında bu kadar konuşmuşken askere giden çalışanların temel haklarından kısaca bahsetmek isterim.

  • İlk olarak çalışan askere gitmek için işyerinden ayrılacağını resmi bir belge ile kanıtlamalıdır.
  • İşverene bu bildirimin ne kadar önce yapılacağı ile ilgili 4857 sayılı İş Kanunu’nda bir ibare bulunmamaktadır. Yargıtay kararları incelendiğinde, askere gitmek için işten 5 ay önce ayrılmak isteyen çalışana kıdem tazminatı ödenmesi gerektiği kararı alınmışken, işten kendi isteğiyle ayrıldıktan bir yıl sonra askere giden çalışanın kıdem tazminatı talebi sürenin makul bulunmaması sebebiyle reddedilmiştir.
  • Aynı işverene bağlı olarak en az 1 yıl çalışan işçi zorunlu askerlik görevini yerine getirmek için işinden ayrılırken kıdem tazminatına hak eder ama ihbar tazminatına hak edemez.
  • Bedelli askerlik yapacak kişiler 2011 yılındaki gibi 21 günlük temel eğitim alacaksa -işten ayrılması gerekeceğinden- kıdem tazminatı almaya hak kazanır ama 2014 yılındaki bedelli askerlik döneminde olduğu gibi 1 gün bile askerlik yapmayacaklarsa kıdem tazminatı talebi söz konusu olamaz.
  • Askere gidecek çalışanın bu ayrılışı ile beraber bazı firmalar çalışanın kıdem tazminatını ödeyerek çıkışını yapar iken, bazı firmalar ise çıkış yapmamayı tercih ederler. Burada bir kesinlik söz konusu değildir. Ben askerlik sonrası çalışmak istediğim çalışanlarda bile kıdem tazminatı ödemeyi tercih ediyorum. Çalışanın askerlik sonrası tekrar istihdam edilmesi halinde, aynı işverenin sahip olduğu firmada yapılan bölünmüş çalışmaların toplamı dikkate alınarak yıllık izin sürelerinin hesaplandığını hatırlatmak isterim.
  • Askere giden çalışanın askerlik bitiş tarihinden başlayarak 2 ay içerisinde tekrar işbaşı yapma isteğini işverene iletmeleri halinde işveren askerlik öncesi yaptıkları işin aynısını, aynı işte istihdamı mümkün değilse benzerini, bu durumunda olgunlaşmaması halinde geçmiş işine benzer bir istihdam gerçekleştireceği ilk fırsatta bu kişiyi işbaşı yaptırması gerekmektedir. İşveren askerden dönen çalışan ile yeni bir sözleşme yapmak istemez ise, 3 aylık ücreti kadar tazminat ödemek zorundadır. Daha önce bu durum ile hiç karşılaşmadım.
  • Askerliği sona eren çalışan eski işyerinde çalışmak istemez ise aşağıdaki şartları yerine getirmiş olmak kaydıyla işsizlik maaşı alabilir. Şartlar:                                                                                                              Hizmet akdinin feshinden önceki son 120 gün içinde prim ödeyerek sürekli çalışmış olmak,
    Son üç yıl içinde en az 600 gün süre ile işsizlik sigortası primi ödemiş olmak,
    Askerliğin bitiş tarihinden itibaren 30 gün içinde en yakın İŞKUR birimine şahsen ya da elektronik ortamda başvurmak gerekmektedir.

 

KAYNAKÇA: İŞKUR

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir